Kobiety w SZ RP – statystyki (stan z sierpnia 2016)

Zawodową służbę wojskową w Siłach Zbrojnych RP we wszystkich trzech korpusach osobowych pełni 4.484 żołnierzy – kobiet. Uczelnie wojskowe przyjmują kobiety od 1999r. tj. od przystąpienia Polski do NATO. Kobiety-żołnierze stanowią 4,69 proc. armii SZ RP tj. liczebnie 4.690 żołnierzy to kobiety. (stan na dzień 9.08.2016 r.) Dane nie uwzględniają kandydatek do OT oraz studentek uczelni tj. WAT (Warszawa), ASzW (Warszawa), WSWL (Wrocław), WSOSP (Dęblin).

Kontakty: Rada ds. Kobiet w SZ RP

kobiety_w_sz_rp_fot_mon
Fot. MON/zoom.mon.gov.pl

Stan ewidencyjny kobiet-żołnierzy wg. danych Departamentu Kadr MON:
1. Korpus oficerski – 1213 (27 proc.)
2. Korpus podoficerski – 794 (17,7 proc.)
3. Korpus szeregowych – 2477 (55,24 proc.)

Stan ewidencyjny kobiet-żołnierzy zawodowych w stopniach wojskowych:
– w randze generała – 0 (0 proc.)
– w randze pułkownika – 11 (0,25 proc. wśród kobiet-żołnierzy)
– w randze podpułkownika – 33 (0,74 proc.)
– w randze majora – 117 (2,6 proc.)
– w randze kapitana – 272 (6.07 proc.)
– w randze porucznika – 402 (8,97 proc.)
– w randze podporucznika – 378 (8,43 proc.)
– podoficerów – 794 (17,7 proc.)
– szeregowych – 2 477 (55,24 proc.)

Według stanu na dzień 26.08.2013 r. w Siłach Zbrojnych służyło 90 generałów i ani jednej kobiety w stopniu generała, a także w 2016r. (0 proc. w skali armii).

Dostęp do szkolnictwa wojskowego:
Od 1999 r. kobiety mają możliwość podjęcia nauki w szkołach wojskowych, czyli akademiach wojskowych, wyższych szkołach oficerskich i szkołach podoficerskich. Egzamin ze sprawności fizycznej jest odpowiednio zróżnicowany ze względu na płeć, natomiast z wiedzy jest identyczny dla obu płci.

Limit miejsc w szkołach wojskowych uzależniony jest od potrzeb Sił Zbrojnych i jest ogłaszany corocznie w formie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie limitów miejsc na kierunki studiów dla kandydatów na żołnierzy zawodowych w poszczególnych uczelniach wojskowych oraz w decyzji Ministra Obrony Narodowej w sprawie naboru na szkolenie wojskowe kandydatów na oficerów (tzw. studium oficerskie).

W powyższych dokumentach limity nie są rozdzielane ze względu na płeć. Absolwentki szkół średnich mogą ubiegać się o przyjęcie do uczelni wojskowych na studia stacjonarne, natomiast absolwentki cywilnych uczelni – o przyjęcie do studium oficerskiego realizowanego w zależności od potrzeb w dwóch uczelniach: Wrocławiu (Wojska Lądowe) i Dęblinie (Siły Powietrzne).

Studentki:
W szkołach wojskowych w tzw. służbie kandydackiej, uczy się obecnie 460 kobiet.

Stan ewidencyjny kobiet-żołnierzy zawodowych w korpusach osobowych:
– wojsk lądowych – 643
– sił powietrznych – 427
– marynarki wojennej – 146
– wojsk specjalnych – 21
– łączności i informatyki – 580
– kryptologii i cyberbezpieczeństwa – 12
– rozpoznania i walki radioelektronicznej – 138
– przeciwlotniczy – 131
– inżynierii wojskowej – 206
– obrony przed bronią masowego rażenia – 81
– logistyki – 852
– medyczny – 536
– żandarmerii wojskowej – 100
– sprawiedliwości i obsługi prawnej – 36
– finansowy – 23
– wychowawczy – 97
– ogólny – 353
– nieokreślony – 102

oprac. Halina Kustosz, e-mail: h.kustosz[at]milwomen.pl na podstawie danych BIP MON publikowanych corocznie.

Film G.I.Jane

G.I. Jane (1997) film wojenny w reżyserii Ridleya Scotta (twórcy filmu „Gladiator”), który opowiada o ówczesnych problemach dyskryminacji kobiet w wyspecjalizowanych jednostkach wojskowych. Jest poszukiwaniem odpowiedzi na pytanie o miejsce kobiet we współczesnych siłach zbrojnych.

Opis filmu:
Oficer wywiadu Marynarki Wojennej USA – Jordan O’Neil (Demi Moore) jako pierwsza w historii kobieta podejmuje wyzwanie dorównania mężczyznom w elitarnej jednostce wojskowej Navy Seals. Jednostka ta przeprowadza tajne i skomplikowane operacje wojskowe, wielu mężczyzn nie wytrzymuje tej służby. Równolegle w senacie amerykańskim rozpoczyna się kampania dot. służby kobiet w jednostkach liniowych. Bohaterka otrzymuje propozycje, na którą zgadza się i zostaje przeniesiona do obozu ćwiczebnego. Chce udowodnić, że kobiety mogą być tak samo dobre w walce jak mężczyźni, i że niesłusznie odsunięto ją od operacji Pustynna Burza. Szybko zorientuje się, że jej sukces byłby nie na rękę wielu wysoko postawionym politykom i wojskowym. Reżyser filmu, Ridley Scott wspaniale ukazuje czym tak naprawdę jest Navy SEALs oraz umiejętnie łączy kino akcji z polityczną intrygą i problemami kobiet służących w jednostkach wojskowych.

Porucznik O’Neil jako jedyna ze swego rocznika nie wzięła udziału w operacji Pustynna Burza. Pewnie dlatego, że jest kobietą. Po powrocie z wojny jej koledzy błyskawicznie awansowali, także jej narzeczony. Podrażniona ambicja Jordan cierpi. Pewnego razu dostaje propozycję od senator Lillian DeHaven (Anne Bancroft), aby przejść szkolenie w elitarnej jednostce komandosów „Navy Seals”. Szkolenie to będzie okazją dla kapitan O’Neil, aby udowodnić, że niesłusznie nie dopuszczono jej do udziału w działaniach wojennych podczas operacji „Pustynna Burza”, a dla pani senator – że rząd powinien dopuścić kobiety do walki w pierwszej linii. Jordan trafia do jednostki szkoleniowej prowadzonej przez sierżanta Johna Urgayle’a (Viggo Mortensen), który jest szczególnie wymagający i i uprzedzony do kobiet w wojsku.

Sadystyczny dowódca – sierżant prowadzący szkolenie bezlitośnie znęca się nad por. O’Neil, ale ona znosi fizyczne i psychiczne tortury. Od początku bohaterka musi walczyć nie tylko z morderczym szkoleniem i własnymi słabościami, ale także z uprzedzonymi do niej instruktorami i kolegami z jednostki. Z czasem okazuje się, że wytrzyma w obozie dłużej niż nie jeden mężczyzna. W między czasie prasa rozpisuję się o niej, nadając przydomek G. I. Jane. Jej losy w jednostce śledzi senator Lillian De Haven, która walką o zrównanie szans kobiet i mężczyzn w wojsku chce zdobyć popularność. Pentagon nie zgadza się z panią senator i liczy, że O’Neil nie zniesie ciężkiej służby, podda się i odejdzie z jednostki.

Politycy i wojskowi nie docenili jednak siły woli por. Jordan O’Neil, która przetrwa najgorsze, a później będzie dowodziła oddziałami w niebezpiecznej akcji. Dowiedzie w ten sposób swojej przydatności i zyska w środowisku wojskowym, politycznym i medialnym szacunek.

Opinie kobiet-żołnierzy:
Cytat: „Dopiero od stycznia 2016r. kobiety w siłach zbrojnych USA mogą służyć na wszystkich stanowiskach. Decyzja Sekretarza obrony USA o otwarciu kobietom wrót do służby w najbardziej elitarnych jednostkach była głośno krytykowana przez korpus piechoty morskiej. W dalszym ciągu spory procent żołnierzy Marines uważa, że integracja kobiet przyczynia się do obniżenia zdolności bojowej.” (dane autorki znane Redakcji MILW)

A co inni sądzą?

oprac. Wasz korespondent Halina Kustosz, e-mail: h.kustosz[at]milwomen.pl

Rada ds. Kobiet w SZ RP

rada_ds_kobietNa Zachodzie kobiety mogły wstępować do wojska już od lat 60-tych, w Polsce poza powszechną mobilizacją wstęp do armii mieli tylko panowie. Od 1999 r. tj. członkostwa Polski w NATO, kobiety mogą studiować na uczelniach wojskowych, a w resorcie Obrony Narodowej powołana została Rada ds. Kobiet w SZ RP.

Rada ds. Kobiet w Siłach Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Obrony Narodowej w kwestiach wojskowej służby kobiet. Rada Kobiet w SZ RP jest przedstawicielem całego środowiska żołnierzy-kobiet grupę 2706 osób (2,86%, stan na dzień 30.09.2013r.) obejmujących służbę stałą i terminową oraz kontraktową i kandydacką.Rada reprezentuje przedstawicielki żołnierzy-kobiet wszystkich korpusów i specjalności, nie dzieląc żołnierzy ze względu na korpusy: oficerski, podoficerski oraz szeregowych. W jej składzie są przedstawicielki wybrane z poszczególnych komponentów SZ i RSZ reprezentując ministrowi ON wszystkie kobiety w ramach sprawowanych mandatów. Rada zajmuje się również problemami kandydatek na żołnierzy ze szkół wojskowych. W składzie Rady są przedstawicielki podchorążych ze wszystkich szkół wojskowych.

Rada ds. Kobiet w SZ RP, adres:
00-911 Warszawa, Al. Niepodległości 218

1. Przewodnicząca Rady ds. Kobiet
ppłk Beata Targońska, tel. 261.840.200 e-mail: btargonska[at]mon.gov.pl (12.01.2017 adres nie był w systemie)

2. Pełnomocnik MON ds. Wojskowej Służby Kobiet
mjr Anna Pęzioł-Wójtowicz, tel. 261.871.336, e-mail: apeziol[at]mon.gov.pl

3. Wiceprzewodnicząca Rady ds. Kobiet
kpt. Joanna Jaworska, tel. 261.879.928

4. Wiceprzewodnicząca Rady ds. Kobiet
kpt. mar. Anna Siudak, tel. 261.267.151

Działania Rady – wojsko jako środowisko zawodowe zdominowane jest przez mężczyzn i nie miało doświadczeń z zakresem potrzeb i oczekiwań żołnierzy-kobiet, wówczas było ich ok.300, a obecnie prawie dziesięciokrotnie więcej. To głównie ta grupa identyfikuje przeszkody i bariery w służbie wojskowej i wskazuje kierunki zmian. Decydentami oceniającymi proponowane zmiany zgłaszane przez Radę są oczywiście panowie ;-). Rada podejmuje i realizuje działania polegające na systematycznym włączaniu problematyki płci do wszystkich strategii i działań na etapie planowania, wdrażania, monitorowania i ewaluacji oraz formułowania ogólnej polityki zarządzania zasobami osobowymi Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z aktualnym ustawodawstwem krajowym i unijnym.

Realizując zadania Rada w szczególności monitoruje warunki służby kobiet, wpływ specyfiki stanowisk służbowych na zdrowie oraz przebieg służby, podnoszenie kwalifikacji, wpływ macierzyństwa na rozwój służbowy, obszary stanowisk niewskazane dla służby kobiet, proces integracji kobiet w środowisku, a także zjawiska i zachowania dyskryminujące kobiety w służbie.

Powołanie Rady ds. Kobiet w SZ RP nastąpiło w oparciu o decyzję Ministra Obrony Narodowej nr 157/MON z dnia 6 maja 2009r. na podstawie §2 pkt. 14 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 94 , poz. 426). Rada ds. Kobiet w SZ RP powstała w 1999r. na podstawie decyzji nr 22 Podsekretarza Stanu do Spraw Społecznych i Parlamentarnych z dnia 25 listopada 1999r. między innymi w odpowiedzi na zapotrzebowanie reprezentowania środowiska polskich kobiet żołnierzy i podjęcia współpracy z bliźniaczą strukturą funkcjonującą w sojuszu północno- atlantyckim od 1973r. jako Komitet ds. Kobiet w SZ NATO (Committee on Women in NATO Forces), zatwierdzony przez Komitet Wojskowy  decyzjami MC 249 z 1976r. oraz MC 281 z 1977r.

Przewodnicząca Rady i Pełnomocnik MON ds. Wojskowej Służby Kobiet

Motto: „Polsce – służyć, innowacje dla Sił Zbrojnych RP i Policji-promować, tworzyć i skutecznie wdrażać, obywateli-skutecznie informować i edukować.”-MILWomen.pl, członek Innovation Hub NATO.

Obecnie w armii RP jest tylko 4,6 proc. kobiet-żołnierzy i nadal Polska zajmuje ostatnią pozycję w rankingu krajów członkowskich NATO pod względem ilości kobiet-żołnierzy.

Tendencja zwiększenia udziału kobiet na rzecz bezpieczeństwa widoczna jest w polityce wielu krajów na całym świecie.

Kobiety będące Ministrami (en. Minister for Defence):
1. Niemcy – Ursula Gertrud von der Leyen (ur. 1958), w 1987 ukończyła studia medyczne, niemiecka polityk, działaczka Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU), posłanka do Bundestagu, w latach 2005–2009 minister ds. rodziny, osób starszych, kobiet i młodzieży, od 2009 do 2013 minister pracy i spraw społecznych, od 2013 minister obrony Niemiec.
2. Norwegia – Anne-Grete Hjelle Strøm-Erichsen (ur. 1949) z Norweskich Sił Zbrojnych (norw. Forsvaret), absolwentka Wyższej Szkoły w Bergen uczelni współpracującej w ramach programu stypendialnego Erasmus z niepubliczną Wyższą Szkołą Ekonomii i Innowacji w Lublinie (WSEI), założonej przez Fundację OIC Poland. Anne-Grete Hjelle Strøm-Erichsen jest inżynierem (przez 20 lat pracowała w IT) i politykiem, działaczką Partii Pracy, w latach 2005–2009 i 2012–2013 była ministrem obrony, od 2009 do 2012 minister zdrowia i opieki społecznej. Naczelnym dowódcą jest formalnie król Harald V, a faktycznie Szef Sztabu Generalnego gen. Sverre Diesen. Norwegia jest członkiem NATO od 1949.
3. Włochy – Roberta Pinotti (ur. 1961) b. nauczycielka filologii, włoska polityk, działaczka samorządowa, parlamentarzystka, od 2014 minister obrony Włoch.
4. Australia – Marise Ann Payne (ur. 1964) z Australian Defence Force, australijska polityk, członkini Liberalnej Partii Australii (LPA). Od 21 września 2015 jest pierwszą w historii kobietą na stanowisku ministra obrony Australii
5. Japonia – Tomomi Inada (ur. 1959), ministrem ON jest od 3.08.2016 Tomomi Inada – adwokat i polityk z Partii Liberalno-Demokratycznej.

Kobiety w stopniu generała to m.in.:
1. Europa – Polska: gen. bryg. Maria Stanisława Wittek, ps. „Mira” (1899-1997), pierwsza kobieta generał w historii Wojska Polskiego.
2. Azja – Chiny: gen. Li Zhen, awansowana do stopnia generała w 1955 roku i przez 33 lata (do 1988) była jedyną kobietą, służącą jako generał w armii chińskiej.

Rada Kobiet w SZ RP, jako społeczny organ doradczy kierownictwa resortu Obrony Narodowej, została powołana Decyzją Nr 22/MON Podsekretarza Stanu ds. Społecznych i Parlamentarnych z dn. 25.11.1999r. Członkinie Rady działają społecznie (etat miała jedynie Przewodnicząca – stan z lat 1999-2015) na rzecz własnego środowiska utrzymując na bieżąco kontakty z żołnierzami-kobietami w celu poprawy efektywności ich funkcjonowania w Siłach Zbrojnych RP, poprzez wpływanie na usuwanie barier na drodze karier służbowych kobiet i proponowanie rozwiązań systemowych poprawiających warunki ich służby – poinformował MILWomen.pl Dyrektor Departamentu Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi gen bryg. dr Jarosław Kraszewski.

Funkcjonowanie Rady wynika z przynależności Polski do NATO i UE, obliguje RP do podjęcia działań mających na celu dostosowanie się Polski do wymogów prawa europejskiego, m.in. zapobiegania wszelkiego rodzaju dyskryminacji, w tym ze względu na płeć oraz dostosowanie się do rezolucji nr 1325 ONZ z 2000 r. wzywającej do zwiększenia udziału kobiet na rzecz bezpieczeństwa i pokoju na świecie.

Decyzją Nr 464/MON z dnia 25.11.2014 w sprawie utworzenia i funkcjonowania Rady ds. Kobiet w resorcie Obrony Narodowej utworzono etat Przewodniczącej Rady-Pełnomocnika MON w Departamencie Wychowania i Promocji Obronności, likwidując funkcję Sekretarza Rady.

Intryguje mnie strategia MON – W listopadzie 2014r. MON zmienił nazwę (dotychczas nikt nie chce/nie może poinformować jaki jest cel zmiany nazwy) z „Rady ds. Kobiet w Siłach Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej” na „Rada ds. Kobiet”. Czy skład Rady ma poszerzyć się o osoby cywilne na stanowiskach „innych” niż służba w armii, obejmując np. sekretarki oficerów? – stale zadaję pytania MON. W jakim celu MON podzielił funkcje Rady na dwa etaty, jaka jest struktura zależności i zakres zadań oraz odpowiedzialności Przewodniczącej Rady w stopniu ppłk podległej podsekretarzowi i Pełnomocnika w stopniu mjr podległej ministrowi – tego jeszcze nie wiemy. Negatywny efekt takiej strategii MON to „zmniejszenie mocy” organu społecznego jakim była Rada ds. Kobiet w SZ RP w latach 1999-2015. Która osoba-Przewodnicząca czy Pełnomocnik będzie reprezentować kobiety-żołnierzy Polski na konferencjach NATO-skich? Spytam o to w MON.

Przewodniczącą Rady ds. Kobiet w Siłach Zbrojnych RP (w latach 1999-2015 była równolegle Pełnomocnikiem MON) jest – decyzją min. Antoniego Macierewicza z dniem 01. stycznia 2017 – ppłk Beata Targońska (do 31 grudnia 2016 mjr Żandarmerii Wojskowej, psycholog). Przewodnicząca Rady ma etat w strukturach Departamentu Edukacji, Kultury i Dziedzictwa MON dyr. Sławomira Frątczaka, podlega podsekretarzowi v-ce min. Fałkowskiemu.

V-ce Przewodnicząca Rady ds. Kobiet w SZ RP (obecnie funkcji tej nie pełni) była por. Kinga Krawczyk-Sadurska (Al. Niepodległości 218, tel.261.569.321).

Pełnomocnikiem ministra ON ds. kobiet na służbie w Siłach Zbrojnych RP – decyzją Nr 44/MON min. Antoniego Macierewicza z dniem 8.marca 2016 jest – mjr Anna Pęzioł-Wójtowicz. Pełnomocnik MON ma etat w strukturach Centrum Operacyjnego MON, podlega ministrowi Macierewiczowi.

Mjr Anna Pęzioł-Wójtowicz (ur. 1981, w Kraśniku) – absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku stosunki międzynarodowe – dyplomacja, stypendystka Uniwersytetu w Antwerpii. Ukończyła podyplomowe studia z zakresu służby zagranicznej, obecnie odbywa studia doktoranckie w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. Mjr Pęzioł-Wójtowicz nie jest członkinią Rady ds. Kobiet w SZ RP. Dotychczas (od 1999r.) Przewodnicząca Rady ds. Kobiet w SZ RP była jednocześnie Pełnomocnikiem ministra ON reprezentując środowisko kobiet-żołnierzy.

Podstawa prawna powstania Rady ds. Kobiet w SZ RP:
1. Zobowiązanie MON wobec NATO w 1999 r.
2. Decyzja Nr 22 Podsekretarza Stanu ds. Społecznych i Parlamentarnych MON z dn. 25.11.1999r
3. Rezolucja nr 1325 ONZ z 2000r.

mjr_Anna_Peziol_Wojtowicz
Kariera Pełnomocnika min. ON – mjr dr. Anny Pęzioł-Wójtowicz
Służbę wojskową rozpoczęła jako podchorąży w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu w 2005 roku. Po ukończeniu szkoły oficerskiej pełniła służbę wojskową na stanowiskach:
1. dowódcy plutonu zmechanizowanego w Polsko-Litewskim Batalionie Sił Pokojowych w Orzyszu,
2. oficera prasowego 16 Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej,
3. młodszego specjalisty w Departamencie Wojskowych Spraw Zagranicznych Ministerstwa Obrony Narodowej, Sekretariacie MON oraz w Centrum Operacyjnym MON.

Żródło: Redakcja MILWomen.pl, MON, Wojsko-Polskie.pl.

oprac. Halina Kustosz, e-mail: h.kustosz[at]milwomen.pl