Nowoczesny przemysł obronny RP segmentem systemu bezpieczeństwa państwa

30 czerwca 2017 r. (piątek) o g. 10 w Politechnice Warszawskiej odbyła się konferencja pn. „Nowoczesny przemysł obronny RP zasadniczym segmentem systemu bezpieczeństwa państwa”, pod patronatem Prezydenta RP. Organizatorem konferencji była Politechnika Warszawska i Biuro Bezpieczeństwa Narodowego.

Tytułem wstępu: „Big data to nowa ropa naftowa” – Kroes* (news poniżej), którą cytował prof. Jan Szmidt, rektor PW. Dodam, Big data (BD) – to duża liczba zmiennych i różnorodnych zbiorów danych, których przetwarzanie i analiza jest trudna i wartościowa, ponieważ w efekcie możemy zdobyć nową wiedzę. Obecne bezpieczeństwo wymaga ochrony danych. W sztucznej inteligencji (IoT) komputery kognitywne (uczące się, tworzące wiedzę i komunikujące się z ludźmi za pomocą głosu, a nie tylko liczące i analizujące to era przemysłu 4.0 (systemy kognitywne, Industy 4.0), medycyna i edukacja (wszystkie poziomy LLL) oraz robotyka (Homohybris). I jeszcze podam kolejny cytat prof. Szmidta „Naukowcy opisują rzeczywistość, a inżynierowie ją tworzą.” Nadciąga cyfrowe tsunami… Komisja Europejska i europejski przemysł danych zobowiązały się zainwestować 2,5 mld euro w partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) mające na celu wzmocnienie sektora danych i postawienie Europy na czele globalnego wyścigu danych. Podpisano już w UE Memorandum w sprawie dużych danych przez Neelie Kroes (ur. 1941r. w Holandii), wiceprzewodniczącą Komisji Europejskiej i Jana Sundelin, prezesa Big Data Value Association , działającego w imieniu firm, w tym ATOS, Nokia Solutions and Networks, Orange , SAP, SIEMENS i instytucje badawcze, takie jak Fraunhofer i Niemieckie Centrum Badawcze ds. Sztucznej Inteligencji. Unia Europejska przeznaczyła ponad 500 milionów euro na inwestycje w ciągu 5 lat (2016-2020) z programu „Horyzont 2020″.

Polskie Siły Zbrojne zbyt mało korzystają z dorobku krajowych ośrodków badawczo-naukowych i potencjału naszych inżynierów. Problemem jest również transfer technologii (komercjalizacja wynalazków wymagających sfinansowania prototypów i testów) w przemyśle innowacyjnych rozwiązań związanych z bezpieczeństwem – prezentowali naukowcy i prezesi firm zbrojeniowych prezydentowi RP Andrzejowi Dudzie oraz przedstawicielom rządu i dowódcom SZ, podczas konferencji na Politechnice Warszawskiej w dn. 30 czerwca 2017.

Obecnie istnieją przed europejską nauką trzy wyzwania:
1. Bezpieczeństwo publiczne
2. Innowacje zakłócające
3. Biologizacja techniki

W konferencji pt. „Nowoczesny przemysł RP zasadniczym segmentem systemu bezpieczeństwa państwa” organizowanej przez Politechnikę Warszawską i prezydenckie Biuro Bezpieczeństwa Narodowego dyskutowano na temat problemów w komercjalizacji dorobku naukowego polskich inżynierów z uczelni technicznych do polskiego przemysłu zbrojeniowego, szczególnie dot. innowacyjnych projektów. „Są zaplanowane ogromne, niewyobrażalne pieniądze na modernizację polskiej armii” – informował prezydent Andrzej Duda. Prezydent podkreślił, że Polska potrzebuje nowoczesnego, dobrze zarządzanego przemysłu zbrojeniowego. „W zeszłym roku przecież został zawarty rekordowy w historii polskiej zbrojeniówki kontrakt na dostawę modułów ogniowych Regina; 4,5 mld zł – czy to najwyższy kontrakt, jaki jest możliwy? Nie. Są możliwe wyższe kontrakty. (…) Bezpieczeństwo najbardziej będziemy mieli zagwarantowane wtedy, kiedy będą spełnione dwa warunki: kiedy będziemy mieli uzbrojenie i wszelkie systemy na najwyższym światowym poziomie – jeżeli chodzi o ich nowoczesność i wydajność, i jeżeli będą one nasze. To znaczy, jeśli tylko my będziemy wiedzieli, w jaki sposób doszliśmy do takich wyników i jakie są rzeczywiste możliwości tego, co posiadamy – czyli wtedy, kiedy nie będą to produkty, do których klucze ma także kto inny” – stwierdził prezydent. Uzasadnił stanowisko, że jeśli Polska będzie kupowała produkty wyprodukowane przez kogoś innego lub nabywając na nie licencję, to wówczas istotne jest to, „żebyśmy partycypowali w tym możliwie największym stopniu na zasadzie offsetu, dostępu do technologii i wszelkich możliwych rozwiązań. Potrzebujemy nowoczesnego przemysłu zbrojeniowego naszego polskiego, który będzie dobrze zarządzany, który będzie dobrze się rozwijał i który będzie przemysłem innowacyjnym”- podkreślał prezydent Czy nasz przemysł zbrojeniowy może być innowacyjny, czy państwo na to stać – zapytał prezydent i odpowiedział „Tak, z całą pewnością nas stać”. Obecnie dobrze wykształceni inżynierowie, także absolwenci Politechniki Warszawskiej „są natychmiast wchłaniani przez wielkie koncerny światowe”. Prezydent wyraził przekonanie, że trzeba starać się to zmienić. „To jest kwestia dobrego przygotowania rozwiązań ustawodawczych, rozwiązań prawnych” – podsumował.

Politechnika Warszawska współpracuje z Polską Grupą Zbrojeniową, Biurem Bezpieczeństwa Narodowego, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i przemysłem obronnym. Do tego celu powołane zostały dla podmioty: Uczelniane Centrum Badawcze Obronności i Bezpieczeństwa PW” (od 2013r.) i Centrum Zaawansowanych Materiałów i Technologii – CEZAMAT, to pierwsze w Polsce centrum inżynierskie w 3D: „Nauka-Inżynieria-Biznes”. Celem CEZAMAT jest: cyberbezpieczeństwo, rozwój gospodarczy, obronność kraju (np. technologia Gan i SiC, IoT, tworzenie bezpiecznych o ukrytym przeznaczeniu układów scalonych USC ang. Obfuscation ) i 4 cel -konkurencyjność technologiczna. CEZAMAT to Konsorcjum złożone z 9 warszawskich uczelni współpracujących w zakresie nanotechnologii, mikroelektroniki, fotoniki, biotechnologii, mikroukładów elektromechanicznych – MEMS oraz do Micro-Opto-Electro-Mechanical Systems wykorzystywanego do budowy czujników monitorujących poziom cukru, wykrywania niebezpiecznych materiałów na lotniskach i do budowy nowych rodzajów pamięci komputerowej – MOEMS. Obecnie systemy MOEMS używane są m.in. w: medycynie, ekologii, telekomunikacji, transporcie czy systemach informacyjnych. Wśród powszechnie stosowanych urządzeń wykorzystujących tę technologię są m.in.: smartfony, telefony komórkowe, laptopy, urządzenia sterujące, czujniki i analizatory chemiczne (źródło: naukawpolsce.pap.pl).

„Konieczne jest usprawnienie współpracy przemysłu ze środowiskami naukowymi. Wspólnym celem przemysłu i nauki jest opracowanie nowych, oryginalnych, a nie tylko odtwarzanych technologii, wprowadzenie do sił zbrojnych nowych typów uzbrojenia i sprzętu wojskowego, poszerzenie oferty eksportowej” – powiedział prof. Jan Szmidt, rektor Politechniki Warszawskiej . „A przecież stać nas na konstruowanie i tworzenie oryginalnej i nowoczesnej broni w kraju a nie poprzestawanie wyłącznie na odtwarzaniu zagranicznych technologii i produktów” –powiedział prezydent Andrzej Duda, cywilny zwierzchnik Sił Zbrojnych.

Obecne procedury barierą transferu innowacyjnych technologii – prof. Jan Szmidt, rektor Politechniki Warszawskiej stwierdził , że nadal nie działają w kraju wzorcowe mechanizmy implementacji rozwiązań naukowych w przemyśle zbrojeniowym. Problemem jest finansowania badań, etapowość innowacji i egzekwowanie efektów wynalazków przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Przypomnieć należy, że w procesie innowacji występuje 5 etapów: 1-Idea; 2- Demonstrator; 3-Technologia; 4- Prototyp; 5- Produkt, przy czym brakuje obecnie w programach na rzecz obronności finansowania etapu od 2 do 4.
Rezultat jest taki, że duża grupa utalentowanych inżynierów wyjeżdża z kraju celem realizacji swoich naukowych pasji w innych instytutach czy koncernach międzynarodowych.

„Nauka od lat proponuje rozwiązania umożliwiające przyspieszenie skoku w nowoczesność, jednym ze sposobów mogłoby być utworzenie m.in. specjalnego funduszu na wspieranie innowacji” – konkludował prof. Szmidt. Przedstawiciele resortu rozwoju i MON uczestniczący w konferencji zapewniali, że w rządzie trwają prace nad nową ustawą dot. usprawnienia procedur komercjalizacji wynalazków, finansowania badań i wdrożeń.

Nowa strategia działania Polskiej Grupy Zbrojeniowej, planująca współpracę z Politechniką Warszawska, Gdańską i Śląską, zakłada stworzenie Funduszu Rozwoju Technologii Obronnych (nawiązująca do przepisów Dz. U. z 2001 Nr 76 poz. 804 art. 7 ust. 3a i 3b) wspieranego przez 2,5 proc. PKB na obronność, 10 proc. z Funduszu Modernizacji SZ RP i kwoty ze sprzedazy sprzętu. W sumie PGZ planuje środki w wys. 29.290.555 tys. zł.

W zakresie innowacji na potrzeby Sił Zbrojnych, Policji i Straży Granicznej dr Głębocki, prof. PW z Zakładu Automatyki i Osprzętu Lotniczego stwierdził, że „należy zaangażować siły polskich uczelni technicznych do pracy na rzecz przemysłu obronnego i silnie powiązać ich działalność z konkretnymi programami rozwoju technologii uzbrojenia.”np. opracowania bezpiecznych układów scalonych USC (ukrywają przeznaczenie lub/i zastosowanie).

W temacie systemu zabezpieczenia miast i obiektów krytycznych dronami – wystąpił na konferencji prof. Krzysztof Kulpa z Wydziału Elektroniki i Technologii Informacyjnych PW, ambasador Programu Ambasadorowie Kongresów Polskich. Omówił zastosowanie w terroryzmie dronów do przenoszenia niebezpiecznych ładunków (materiałów wybuchowych, chemikalia, broni bakteriobójczej), zastosowaniu dronów do podglądu obiektów, podsłuchu i włamań do sieci internetowej, użycia także w walce radiowo-elektronicznej do paraliżu sieci łączności, sieci sensorycznych, paraliżu radarów. Podzielił się wiedzą z uczestnikami konferencji np. o rozróżnieniu dronów aktywnych (nie rozróżniających obiektu dron czy ptak) i dronów pasywnych o zasięgu 5-15 km, rozróżniających obiekty.

W temacie kierunków rozwoju systemów bezzałogowych naziemnych i nawodnych wystąpił dr Tomasz Mirosław z Wydziału Samochodów i Maszyn Roboczych i omówił przyszłe pola walki. Dotychczas panował pogląd, że „panujemy, gdy stoi noga naszego żołnierza”, a obecnie „panujemy, gdy stoi nasz robot”, wchodzimy zatem w nową erę cyberwojen, która wymaga programu robonicznego. Drony mają szerokie zastosowanie w usługach multimedialnych, w systemach transportowych, w sportach i w rolnictwie. Obecnie drony są podwójnego zastosowania: do systemu bojowego i systemu maszyn roboczych. Najczęściej drony spotkamy w systemach obserwacji i dozoru, roboty saperskie, roboty ratunkowe, ale ja widziałam też roboty do usprawniania kanalizacji produkcji niemieckiej.

Według Piotra Wojciechowskiego, prezesa WB Electronics największej w kraju prywatnej grupy zbrojeniowej, polskie władze spychają na margines prywatny biznes obronny, bowiem z rządowych preferencji korzysta wyłącznie sektor państwowy. Powiedział „niepokoi nas zwłaszcza fakt, iż nie ma w kraju równości w dostępie do zamówień wojskowych, co wyklucza prywatne firmy również z ubiegania się o wsparcie państwa dla programów badawczych. A to ogranicza możliwości rozwoju innowacji w małych i średnich prywatnych przedsiębiorstwach”.

Negatywnie oceniają rządowych decydentów do największych firm sektora lotniczego w kraju także przedstawiciele spółek, których właścicielami w procesie prywatyzacji zostały światowe koncerny.

Przypomnę szczegółowy program konferencji:
1. Sesja otwierająca
• Powitanie oraz wprowadzenie w tematykę Konferencji – Rektor Politechniki Warszawskiej prof. dr hab. inż. Jan Szmidt
• Wystąpienie Prezydenta RP Andrzeja Dudy
• Przedstawienie stanowisk resortów: Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Rozwoju, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
• Diagnoza stanu obecnego – spojrzenie z punktu widzenia:
1/ przemysłu obronnego należącego do Skarbu Państwa (Polska Grupa Zbrojeniowa)
2/ przemysłu obronnego prywatnego (WB Electronics)
3/ nauki na rzecz bezpieczeństwa (Politechnika Warszawska)
• Podsumowanie sesji – dyskusja

2.Sesja panelowa I
• Strategia rozwojowa Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ)
• Zmiana sposobu finansowania współpracy przemysłu obronnego z krajowymi uczelniami technicznymi oraz modernizacja uzbrojenia i sprzętu Sił Zbrojnych RP uzyskanego w drodze zakupów licencyjnych (dr Tadeusz Diem- specjalista w dziedzinie polityki obronnej i bezpieczeństwa międzynarodowego, członek Rady Programowej Akademii Służby Zagranicznej i Dyplomacji Collegium Civitas, b. wiceminister obrony narodowej do spraw polityki obronnej, b. wiceminister edukacji, b. ambasador RP w Ottawie oraz w Belgradzie, obecnie wykładowca Collegium Civitas
• Program organizacji badań naukowych nad nowymi technologiami dla polskiego przemysłu obronnego oraz przygotowania potrzebnych kadr w polskich uczelniach technicznych (prof. Robert Głębocki z Zakładu Automatyki i Osprzętu Lotniczego Instytutu Techniki Lotniczej i Mechaniki Stosowanej PW )

3. Sesja panelowa II
• Nowoczesny przemysł lotniczy i rakietowo-satelitarny w Polsce. Możliwości rozwoju krajowych zdolności produkcyjnych (prof. Janusz Narkiewicz z Zakładu Automatyki i Osprzętu Lotniczego Instytutu Techniki Lotniczej i Mechaniki Stosowanej PW)
• System zabezpieczenia miast i obiektów krytycznych przed dronami poprzez pasywny monitoring. (prof. Krzysztof Kulpa z Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej, laureat Programu Ambasadorów Kongresów Polskich.)
• Kierunki rozwoju systemów bezzałogowych latających, naziemnych i nawodnych (dr Tomasz Mirosław – adiunkt z Wydziału Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej)
• Nowoczesne technologie półprzewodnikowe dla potrzeb przemysłu obronnego (prof. Tomasz Skotnicki z Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych Politechniki Warszawskiej)
4. Dyskusja podsumowująca

* Neelie Kroes (ur. 1941r. w Holandii), wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej – Szef Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker sprawdza byłą komisarz ds. konkurencji Neelies Kroes w sprawie zatrudnienia na stanowisku dyrektora w spółce zarejestrowanej na Bahamach, fakt który zataiła w Komisji Europejskiej, o czym powiadomiła międzynarodowa grupa dziennikarzy śledczych. Kroes jest przykładem, dlaczego obywatele UE tracą zaufanie do europejskich polityków. Z jej inicjatywy Komisja Europejska wydała w 2009 roku negatywną decyzję w sprawie polskich stoczni, uznając udzieloną im przez rząd pomoc publiczną za nielegalną, w efekcie doprowadzając stocznie do upadku. Była nieugięta, nie przyjmowała polskich argumentów, choć stocznia to kolebka Solidarności. Podczas spotkania z polskimi stoczniowcami w Gdańsku zagwarantowała sobie ochroną i policję. Kroes stale była przez media krytykowana za swoje związki z biznesem i choć obiecywała, że po odejściu z KE nie będzie zasiadać w żadnych spółkach, słowa nie dotrzymała podważając tym samym wiarygodność do Komisji Europejskiej. Czy zostaną zastosowane sankcje w KE np. wprowadzenie zaostrzeń w kodeksie postępowania komisarzy i kary finansowe tj. zmniejszenie unijnej emerytury wobec byłej komisarz? Czas rozstrzygnie. Ale widać, że „wartości europejskie” i „narodowe” upadają, a w ich miejsce występuje „żądza pieniądza”, bez względu na etykę i honor, zarówno wśród polityków jak i biznesu. Za kasę można wiele osób kupić, co widać też w Polsce. Przykładowo w aferze Amber Gold na ławie ZK zasiada Marcin P., a sprawcy-pomysłodawcy zasiadają na ławach parlamentarnych.

oprac. na podstawie własnych materiałów i BBN, zdjęcia z web’a prezydent.pl – Halina Kustosz, e-mail: h.kustosz[at]milwomen.pl